راز ثروتمند شدن چيني ها
راز ثروتمند شدن چيني ها
نويسنده: سيد حسين امامي
۲۳۰ سال پيش آدام اسميت در كتاب مشهور ثروت ملل در مورد اقتصاد چين نوشت: «به نظر مي آيد چين براي سال هاي طولاني ايستا و بدون تغيير بوده و احتمالاً از مدت ها قبل مجموعه اي از ثروت ها را اندوخته است كه با ماهيت قوانين ونهادهاي اين كشور سازگار بوده است. ولي اين دستاوردها، در صورت وجود قوانين و نهادهاي ديگر، در مقايسه با منابع خاك، شرايط آب و هوايي و موقعيت اين كشور بسيار اندك است. كشوري كه تجارت خارجي را كنار گذاشته است و بدان توجهي ندارد وتنها اجازه مي دهد كه كشتي هاي خارجي در يك يا دو بندر اين كشور پهلو بگيرند، نمي تواند به اندازه زماني كه قوانين و مقررات به آن اجازه مي دهد تجارت داشته باشد. همچنين دركشوري كه در آن ثروتمندان يا مالكان سرمايه هاي بزرگ از امنيت بالايي برخوردار هستند و فقيران يا مالكان سرمايه هاي كوچك فاقد اين امنيت هستند... مقادير ذخاير به كار گرفته شده در رشته هاي مختلف مبادلات تجاري هرگز نمي تواند معادل ظرفيت هاي طبيعي باشد كه اين كشور از آن برخوردار است. در هر رشته متفاوت، ظلم و ستم به فقيران موجب ايجاد انحصار براي ثروتمندان مي شود كه با جذب كل تجارت، قادر به ايجاد سودهاي زيادي براي خود مي شوند.»
منظور اسميت اين بوده كه ناتواني چين براي رقابت با جهان خارج موجب محدود شدن چشم انداز رشد وتوسعه اين كشور و موجب جدايي فقير و غني شده است. بعد از اين تاريخ نيز چين مورد تاخت و تاز و اشغال قدرت هاي خارجي قرار گرفت و پس از آن نيز وقوع انقلاب كمونيستي موجب نابرابري در ثروت و درآمدها شد. در بين سال هاي ۱۹۶۱-۱۹۵۸ قحطي در چين جان حدود ۳۰ ميليون نفر را گرفت. اين نابساماني ها، فقر و مشكل ها همچنان ادامه داشت.
* نقش مديريت اقتصادي در توسعه
نخستين مرحله از گذار اقتصادي چين در سال۱۹۷۸ در زمان «دنگ شيائو پينگ» انجام گرفت. وي براي مقابله با مشكلات اقتصادي كه از دوران «مائوتسه دون» باقي مانده بود به اقتصاد بازار روي آورد. او در اين تصميم تا اندازه اي مصر بود كه هنگامي كه دانشجويان چيني در اعتراض به افزايش فشار اقتصادي بر مردم، در سال۱۹۸۹ در ميدان «تيان آنمن» دست به تظاهرات زدند، به ارتش دستور سركوب داد و عده زيادي را به خاك و خون كشيد. مرحله آخر اين گردش به راست در نهايت در سال۱۹۸۵ با تقاضاي عضويت چين در WTO انجام گرفت كه پس از ۱۴ سال درگيري با آمريكا در نهايت در تاريخ ۱۵ نوامبر ۱۹۹۹ پذيرفته شد. در پايان همان سال ۶/۵ ميليون كارگر چيني بيكار شده بودند. يك سال قبل از پذيرفته شدن چين در سازمان تجارت جهاني، آخرين دستور سازمان مبني بر حذف يارانه به كارگران براي خريد مسكن به اجرا درآمد. يك سال پس از پذيرش چين درWTO، تمام هزينه هاي رفاه اجتماعي توسط دولت چين حذف شد.از آن تاريخ به گزارش روزنامه China Daily ، تعداد كارگراني كه از كار بركنار شدند در ۳ سال ۴۰درصد افزايش داشته است. اين وضع در كشوري روي داد كه هيچ سنديكا يا اتحاديه كارگري مستقل از دولت وجود ندارد وتقريباً تمامي تظاهرات با قدرت ارتش سركوب مي شود.
در سال،۲۰۰۰ «خصوصي سازي بزرگ» يعني خصوصي سازي بيش از دو سوم كارخانه هاي چين به دستور «جيانگ زمين» رئيس جمهور وقت و «ژورنگ ژي» نخست وزير صورت گرفت. در سال،۱۹۹۹ دولت چين رسماً اعلام كرد كه ۳۰۰ ميليون نفر چيني (تقريباً يك چهارم جمعيت)در فقر زندگي مي كنند. در برخي از نواحي چين متوسط مرگ كودكان ۳۰۰ نفر در ۱۰۰ هزار نفر بود، يعني كمي پائين تر از صحراي آفريقا. بر اثر واردات مواد غذايي از آمريكا، بيش از ۴۰ ميليون فرصت شغلي در بخش كشاورزي چين از بين رفت و ۵۷درصد از خانوارهاي روستايي با حداقل معيشت زندگي مي كردند و فقط ۵درصد ثروتمند بودند.
۲۸سال پيش دنگ شيائوپينگ بزرگترين ملت كره خاكي را به حركت طولاني در اقتصاد آزاد واداشت. او بعدها شعار «ثروتمند شدن هدفي است كه ارزش تلاش كردن را دارد» را اعلام كرد واكنون در شهرها به يمن توسعه مداوم، رفاه به سرعت افزايش پيدا مي كند و همزمان ۷۰۰ ميليون چيني در روستاها در حال رشد سطح زندگي اند. اين موضوع قطعي است كه چين به دومين قدرت بزرگ اقتصادي جهان تبديل شده است.
* نقش كارآفرينان در توسعه
همواره وجود كارآفرينان و سرمايه گذاراني كه بتوانند اقتصاد كشور را توسعه دهند مورد نياز همه كشورها بوده و همه كشورهاي صنعتي داراي چنين افرادي هستند. مسلماً چين از چنين امتيازي مستثني نبوده است. «چارلز ژانگ چائويانگ» كه به «بيل گيتس» چين شهرت يافته افكار مبتني بر بازار آزاد دارد. او معتقد است بازار خود به بهترين شكل مي تواند تصميم بگيرد كه چه چيزي كارآمدتر است. در امپراتوري اينترنتي وي موسوم به «سوهو» كه دفتر آن در قلب پكن واقع شده همه چيز تا حد شگفت انگيزي به يك شركت اينترنتي در كاليفرنيا شبيه است. در پشت رديف هاي رايانه كارشناسان و برنامه ريزان متعددي نشسته اند.
كارآفرين ديگري به «نايك چين» (نايك نام شركت مشهور توليد كننده لوازم ورزشي در آلمان) معروف شده كه با كفش هاي ورزشي توليدي خود يك سوم بازار چين را در اختيار گرفته است. منطقه اي در چين وجود داردكه به لحاظ صنعتي آن را با ناحيه صنعتي «روهر» در آلمان مقايسه مي كنند. اين منطقه منچوري نام دارد و سرشار از ذخاير زيرزميني است. شركت هايي نظير بي ام و سرمايه گذاري در اين منطقه را آغاز كرده اند.در شهر بندري داليان در منچوري يك دره سيليكوني كوچك براي خدمات پيشرفته رايانه اي تأسيس شده است. در آنجا متخصصان جوان چيني در بازار جهاني، رقيبان جهاني را به مبارزه مي طلبند. چين بيش از هر اقتصاد ملي ديگري در دنيا دوچرخه كوهستان، دستگاه هاي مايكرو ويو و تلفن همراه توليد مي كند. به زودي در رشته كشتي سازي نيز چيني ها قدرت اول دنيا خواهند شد. در توليد خودرو نيز كشور ۱/۳ ميليارد نفري چين خيلي زود به آلمان خواهد رسيد.
* سرمايه گذاري مستقيم و توسعه
رشد چين شگفت آور است. امروزه چين بيش از هر كشور ديگري در دنيا سرمايه گذاري هاي مستقيم خارجي جذب مي كند. وزارت بازرگاني چين اعلام كرده است، در ۵ماهه نخست سال۲۰۰۷ سرمايه گذاري هاي مستقيم خارجي در چين ۱۰ درصد نسبت به ۵ ماهه نخست سال۲۰۰۶ افزايش يافته است.سرمايه گذاري هاي مستقيم خارجي در چين در ۵ ماهه نخست سال جاري به سطح ۲۵ ميليارد دلار رسيد كه اين رقم نسبت به ۵ ماهه نخست سال گذشته ۱۰ درصد افزايش نشان مي هد. براساس آمار وزارت بازرگاني چين، در ۵ ماهه نخست سال جاري بيش از ۱۵ هزار مؤسسه با سرمايه گذاري خارجي ايجاد شده اند. براساس برنامه ريزي دولت چين، در سال هاي آينده كيفيت استفاده از سرمايه گذاري هاي خارجي بهبود خواهد يافت و بازرگانان خارجي به سرمايه گذاري در مراكز پژوهشي، صنايع فناوري هاي پيشرفته و جديد، صنايع صرفه جويي در مصرف انرژي و محيط زيست، كشاورزي مدرن، صنعت خدمات مدرن و... تشويق خواهند شد.
* ابر قدرت آينده اقتصادي
امروز اقتصاد دنيا آمريكايي است، اما احتمال اين كه در آينده اي نزديك چيني شود، دور از ذهن نيست. امروزه چين صدر اخبار جهان را در دست دارد. روزي نيست كه در مورد اهداف، برنامه ها، كشف ها و اقدام هاي دور از ذهن و درحال پيشرفت چين اخباري مخابره نشود. چين بزودي قله اقتصادي جهان را از دست آمريكا مي گيرد.
سيد حسين امامي
نويسنده: سيد حسين امامي
۲۳۰ سال پيش آدام اسميت در كتاب مشهور ثروت ملل در مورد اقتصاد چين نوشت: «به نظر مي آيد چين براي سال هاي طولاني ايستا و بدون تغيير بوده و احتمالاً از مدت ها قبل مجموعه اي از ثروت ها را اندوخته است كه با ماهيت قوانين ونهادهاي اين كشور سازگار بوده است. ولي اين دستاوردها، در صورت وجود قوانين و نهادهاي ديگر، در مقايسه با منابع خاك، شرايط آب و هوايي و موقعيت اين كشور بسيار اندك است. كشوري كه تجارت خارجي را كنار گذاشته است و بدان توجهي ندارد وتنها اجازه مي دهد كه كشتي هاي خارجي در يك يا دو بندر اين كشور پهلو بگيرند، نمي تواند به اندازه زماني كه قوانين و مقررات به آن اجازه مي دهد تجارت داشته باشد. همچنين دركشوري كه در آن ثروتمندان يا مالكان سرمايه هاي بزرگ از امنيت بالايي برخوردار هستند و فقيران يا مالكان سرمايه هاي كوچك فاقد اين امنيت هستند... مقادير ذخاير به كار گرفته شده در رشته هاي مختلف مبادلات تجاري هرگز نمي تواند معادل ظرفيت هاي طبيعي باشد كه اين كشور از آن برخوردار است. در هر رشته متفاوت، ظلم و ستم به فقيران موجب ايجاد انحصار براي ثروتمندان مي شود كه با جذب كل تجارت، قادر به ايجاد سودهاي زيادي براي خود مي شوند.»
منظور اسميت اين بوده كه ناتواني چين براي رقابت با جهان خارج موجب محدود شدن چشم انداز رشد وتوسعه اين كشور و موجب جدايي فقير و غني شده است. بعد از اين تاريخ نيز چين مورد تاخت و تاز و اشغال قدرت هاي خارجي قرار گرفت و پس از آن نيز وقوع انقلاب كمونيستي موجب نابرابري در ثروت و درآمدها شد. در بين سال هاي ۱۹۶۱-۱۹۵۸ قحطي در چين جان حدود ۳۰ ميليون نفر را گرفت. اين نابساماني ها، فقر و مشكل ها همچنان ادامه داشت.
* نقش مديريت اقتصادي در توسعه
نخستين مرحله از گذار اقتصادي چين در سال۱۹۷۸ در زمان «دنگ شيائو پينگ» انجام گرفت. وي براي مقابله با مشكلات اقتصادي كه از دوران «مائوتسه دون» باقي مانده بود به اقتصاد بازار روي آورد. او در اين تصميم تا اندازه اي مصر بود كه هنگامي كه دانشجويان چيني در اعتراض به افزايش فشار اقتصادي بر مردم، در سال۱۹۸۹ در ميدان «تيان آنمن» دست به تظاهرات زدند، به ارتش دستور سركوب داد و عده زيادي را به خاك و خون كشيد. مرحله آخر اين گردش به راست در نهايت در سال۱۹۸۵ با تقاضاي عضويت چين در WTO انجام گرفت كه پس از ۱۴ سال درگيري با آمريكا در نهايت در تاريخ ۱۵ نوامبر ۱۹۹۹ پذيرفته شد. در پايان همان سال ۶/۵ ميليون كارگر چيني بيكار شده بودند. يك سال قبل از پذيرفته شدن چين در سازمان تجارت جهاني، آخرين دستور سازمان مبني بر حذف يارانه به كارگران براي خريد مسكن به اجرا درآمد. يك سال پس از پذيرش چين درWTO، تمام هزينه هاي رفاه اجتماعي توسط دولت چين حذف شد.از آن تاريخ به گزارش روزنامه China Daily ، تعداد كارگراني كه از كار بركنار شدند در ۳ سال ۴۰درصد افزايش داشته است. اين وضع در كشوري روي داد كه هيچ سنديكا يا اتحاديه كارگري مستقل از دولت وجود ندارد وتقريباً تمامي تظاهرات با قدرت ارتش سركوب مي شود.
در سال،۲۰۰۰ «خصوصي سازي بزرگ» يعني خصوصي سازي بيش از دو سوم كارخانه هاي چين به دستور «جيانگ زمين» رئيس جمهور وقت و «ژورنگ ژي» نخست وزير صورت گرفت. در سال،۱۹۹۹ دولت چين رسماً اعلام كرد كه ۳۰۰ ميليون نفر چيني (تقريباً يك چهارم جمعيت)در فقر زندگي مي كنند. در برخي از نواحي چين متوسط مرگ كودكان ۳۰۰ نفر در ۱۰۰ هزار نفر بود، يعني كمي پائين تر از صحراي آفريقا. بر اثر واردات مواد غذايي از آمريكا، بيش از ۴۰ ميليون فرصت شغلي در بخش كشاورزي چين از بين رفت و ۵۷درصد از خانوارهاي روستايي با حداقل معيشت زندگي مي كردند و فقط ۵درصد ثروتمند بودند.
۲۸سال پيش دنگ شيائوپينگ بزرگترين ملت كره خاكي را به حركت طولاني در اقتصاد آزاد واداشت. او بعدها شعار «ثروتمند شدن هدفي است كه ارزش تلاش كردن را دارد» را اعلام كرد واكنون در شهرها به يمن توسعه مداوم، رفاه به سرعت افزايش پيدا مي كند و همزمان ۷۰۰ ميليون چيني در روستاها در حال رشد سطح زندگي اند. اين موضوع قطعي است كه چين به دومين قدرت بزرگ اقتصادي جهان تبديل شده است.
* نقش كارآفرينان در توسعه
همواره وجود كارآفرينان و سرمايه گذاراني كه بتوانند اقتصاد كشور را توسعه دهند مورد نياز همه كشورها بوده و همه كشورهاي صنعتي داراي چنين افرادي هستند. مسلماً چين از چنين امتيازي مستثني نبوده است. «چارلز ژانگ چائويانگ» كه به «بيل گيتس» چين شهرت يافته افكار مبتني بر بازار آزاد دارد. او معتقد است بازار خود به بهترين شكل مي تواند تصميم بگيرد كه چه چيزي كارآمدتر است. در امپراتوري اينترنتي وي موسوم به «سوهو» كه دفتر آن در قلب پكن واقع شده همه چيز تا حد شگفت انگيزي به يك شركت اينترنتي در كاليفرنيا شبيه است. در پشت رديف هاي رايانه كارشناسان و برنامه ريزان متعددي نشسته اند.
كارآفرين ديگري به «نايك چين» (نايك نام شركت مشهور توليد كننده لوازم ورزشي در آلمان) معروف شده كه با كفش هاي ورزشي توليدي خود يك سوم بازار چين را در اختيار گرفته است. منطقه اي در چين وجود داردكه به لحاظ صنعتي آن را با ناحيه صنعتي «روهر» در آلمان مقايسه مي كنند. اين منطقه منچوري نام دارد و سرشار از ذخاير زيرزميني است. شركت هايي نظير بي ام و سرمايه گذاري در اين منطقه را آغاز كرده اند.در شهر بندري داليان در منچوري يك دره سيليكوني كوچك براي خدمات پيشرفته رايانه اي تأسيس شده است. در آنجا متخصصان جوان چيني در بازار جهاني، رقيبان جهاني را به مبارزه مي طلبند. چين بيش از هر اقتصاد ملي ديگري در دنيا دوچرخه كوهستان، دستگاه هاي مايكرو ويو و تلفن همراه توليد مي كند. به زودي در رشته كشتي سازي نيز چيني ها قدرت اول دنيا خواهند شد. در توليد خودرو نيز كشور ۱/۳ ميليارد نفري چين خيلي زود به آلمان خواهد رسيد.
* سرمايه گذاري مستقيم و توسعه
رشد چين شگفت آور است. امروزه چين بيش از هر كشور ديگري در دنيا سرمايه گذاري هاي مستقيم خارجي جذب مي كند. وزارت بازرگاني چين اعلام كرده است، در ۵ماهه نخست سال۲۰۰۷ سرمايه گذاري هاي مستقيم خارجي در چين ۱۰ درصد نسبت به ۵ ماهه نخست سال۲۰۰۶ افزايش يافته است.سرمايه گذاري هاي مستقيم خارجي در چين در ۵ ماهه نخست سال جاري به سطح ۲۵ ميليارد دلار رسيد كه اين رقم نسبت به ۵ ماهه نخست سال گذشته ۱۰ درصد افزايش نشان مي هد. براساس آمار وزارت بازرگاني چين، در ۵ ماهه نخست سال جاري بيش از ۱۵ هزار مؤسسه با سرمايه گذاري خارجي ايجاد شده اند. براساس برنامه ريزي دولت چين، در سال هاي آينده كيفيت استفاده از سرمايه گذاري هاي خارجي بهبود خواهد يافت و بازرگانان خارجي به سرمايه گذاري در مراكز پژوهشي، صنايع فناوري هاي پيشرفته و جديد، صنايع صرفه جويي در مصرف انرژي و محيط زيست، كشاورزي مدرن، صنعت خدمات مدرن و... تشويق خواهند شد.
* ابر قدرت آينده اقتصادي
امروز اقتصاد دنيا آمريكايي است، اما احتمال اين كه در آينده اي نزديك چيني شود، دور از ذهن نيست. امروزه چين صدر اخبار جهان را در دست دارد. روزي نيست كه در مورد اهداف، برنامه ها، كشف ها و اقدام هاي دور از ذهن و درحال پيشرفت چين اخباري مخابره نشود. چين بزودي قله اقتصادي جهان را از دست آمريكا مي گيرد.
سيد حسين امامي
+ نوشته شده در دوشنبه بیست و چهارم آبان ۱۳۸۹ ساعت 8:20 توسط حسن محمودی
|